Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması: Ukrayna'ya İhracat Rehberi

1. Durum: yürürlükte olanlar ve 2027'de başlayanlar

Türkiye–Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması 3 Şubat 2022'de Kiev'de imzalandı ve 1 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi [1][2]. Türkiye iç onay sürecini Ekim 2024'te tamamladı, Ukrayna parlamentosu anlaşmayı 14 Temmuz 2026'da onayladı [2][4][6]. Basına yansıdığı şekliyle Ticaret Bakanlığı'na göre mallara ilişkin gümrük vergisi hükümleri 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanıyor; yani ilk aylar firmalar için geçiş dönemi [1][2]. İki hükümet de ikili ticarette kısa vadede 10 milyar ABD doları hedefini dile getiriyor [1]. İkili ve transit karayolu taşımacılığının kotasız yapılacağı belirtiliyor [1][2].

Anlaşma mal, hizmet, yatırım, e-ticaret, ticaretin kolaylaştırılması ve gümrük işbirliğini kapsıyor [1]. Bu sayfa basın ve hukuk bürosu özetlerine dayanıyor. Ticaret Bakanlığı sayfalarını ve anlaşma eklerini açamadık; bu yüzden herhangi bir tarife kalemi resmî listeden kontrol edilmelidir.

2. Tarife takvimi ne diyor

İki ikincil kaynak tarife takvimini anlatıyor. Aşağıdaki rakamlar bildirildiği şekliyle verilmiştir, eklerden bizim okuduğumuz rakamlar değildir:

Hukuk bürosu özeti, tercihli oranların 1 Ocak 2012'de yürürlükte olan en çok kayrılan ülke tarifesinden hesaplandığını ve sonradan gelen daha düşük oranın geçerli olduğunu belirtiyor [4]. Ayrıca vergi eş etkili harçların anlaşma yürürlüğe girerken kaldırıldığı yazıyor [4]. Kaynaklar her ayrıntıda aynı fikirde değil; önemli olan kendi 8 veya 10 haneli GTİP kodunuz için oran ve kaldırma yılıdır.

3. Menşe ispatı ve menşe kuralları

Tercihler, 1 ile 97. fasıllar arasındaki Türk veya Ukrayna menşeli mallara uygulanıyor ve menşe kuralları Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) sözleşmesini izliyor [4][5]. Ukrayna gümrüğünün EUR.1 dolaşım belgesini veya menşe beyanını kabul ettiği, 6.000 euroya kadar sevkiyatlarda ihracatçı beyanının yeterli olduğu bildiriliyor [5]. PEM kuralları, Ukraynalı üreticilerin Türk bileşenleri kullanmasına ve bitmiş ürünü yine AB'ye tercihli ihraç etmesine imkân veriyor [3][6].

Menşe satıcının değil ürünün özelliğidir. Başka yerde üretilmiş malı yeniden satan bir Türk tüccar, o malı kendiliğinden Türk menşeli yapmaz. Ürününüzde ithal parça varsa, örneğin Türkiye dışından alınmış mıknatıslar, menşe ispatı düzenlemeden önce ürünün kendi GTİP başlığındaki menşe kuralını karşılayıp karşılamadığını gümrük müşavirinize sorun.

4. Fırsatlar nerede

• Yeniden inşa ve inşaat malzemeleri. Atlantic Council inşaat, enerji, ulaşım altyapısı, limanlar ve konutu talep alanları olarak sayıyor; makine, araç ve inşaat malzemelerine talebin artmasını bekliyor [3].
• Sanayi ürünleri. Ukrayna'nın başlangıçtaki vergisiz payı sanayi ürünlerinde (%56) tarım ürünlerinden (%11,5) büyük; üreticiler gıda ihracatçılarından daha erken kazanç görebilir [3].
• Mevcut Türk varlığı. Aynı kaynak Ukrayna'da yaklaşık 1.100 faal Türk şirketi ve beş yılda yaklaşık 5 milyar ABD doları yatırım bildiriyor [3].
• Mevcut ticaret tabanı. İkili ticaret 2025'te yaklaşık 8 milyar ABD doları, Ukrayna'nın Türkiye'ye ihracatı ise çoğu tahıl ve ayçiçek yağı olmak üzere 2,7 milyar ABD dolarıydı [3]. Okuduğumuz kaynaklarda Türkiye'nin ihracat rakamı verilmemişti.
• Bağışçı fonlu kamu alımları. Dünya Bankası, EBRD, AYB ve CEB, Mayıs 2026'da Ukrayna Ekonomi Bakanlığı ile Prozorro sistemi ve finansör kuralları üzerine kamu alımları çalıştayı yaptı [7]. Sayfa, yabancı tedarikçilerin doğrudan teklif verip veremeyeceğini söylemiyor; her ihalenin uygunluk kurallarına bakın.

Riskler de bildiriliyor: Ukrayna'da yüksek enerji maliyeti, işgücü sıkıntısı, hasar görmüş altyapı ve sınırlı finansman; ayrıca anlaşma ağırlıklı olarak Türk sanayi ihracatını artırırsa ticaret dengesizliğinin büyüyebileceği [3]. Ödeme koşulları ve teslimat riski için ayrı plan gerekir.

5. Sevkiyattan önce kontrol listesi

• GTİP kodu. Tam kodu Ukrayna tarifesinde ve anlaşma listesinde bulun, 2027 ve sonraki yıllar için oranı not edin.
• Menşe. Ürünün koşulları karşıladığını ve hangi ispatı kullanacağınızı (EUR.1 veya beyan) teyit edin.
• Uygunluk. Sanayi ürünlerinde Ukrayna standartları ve uygunluk belgesi gerekebilir, belgeler Ukraynaca istenir [8]. Yerel bir gümrük müşaviri veya ortakla çalışın [8].
• Zamanlama. 1 Ocak 2027 sonrası teslimat için şimdi yapılan sözleşmelerde hangi vergi oranının ve tarihin geçerli olduğu, oran değişirse bedeli kimin ödeyeceği yazılmalıdır.
• Ödeme. Savaş bankacılığı ve lojistiği etkilediği için üretimden önce ödeme yöntemini ve para birimini kararlaştırın.

6. Nasıl yardımcı olabiliriz

Rami Technics, Kocaeli Başiskele'den özel ölçü neodyum, ferrit, samaryum kobalt ve AlNiCo mıknatıs tedarik eder. Ukrayna pazarı için ürünlerine mıknatıs takan bir Türk üreticiyseniz veya Türkiye'den mıknatıs arayan bir Ukraynalı alıcıysanız, ölçü, sınıf, adet ve teslim tarihini bize gönderin. Stok durumunu, menşeyi ve verebileceğimiz belgeleri yazılı olarak teyit ederiz. Hukuki veya gümrük danışmanlığı vermiyoruz; tarife ve menşe soruları gümrük müşavirinizde kalır.

Kaynaklar

1. [1]  Alomaliye. (2026, October 2). Türkiye-Ukrayna ticaretinde yeni dönem. https://www.alomaliye.com/2026/10/02/turkiye-ukrayna-ticaretinde-yeni-donem/
2. [2]  SteelOrbis. (2026, October 7). Turkey-Ukraine FTA enters into force as of Oct 1. https://www.steelorbis.com/steel-news/latest-news/turkey-ukraine-fta-enters-into-force-as-of-oct-1-1481990.htm
3. [3]  Gaber, Y. (2026, July 27). From grain to drones, the Ukraine-Turkey free trade agreement marks a milestone in bilateral cooperation. Atlantic Council, TURKEYSource. https://www.atlanticcouncil.org/blogs/turkeysource/ukraine-turkey-free-trade-agreement/
4. [4]  Nazali. (2026, July 24). Ukraine-Türkiye Free Trade Agreement Ratified. Mondaq. [Law-firm summary, not the treaty text.] https://www.mondaq.com/international-trade-investment/1822476/ukraine-t%C3%BCrkiye-free-trade-agreement-ratified
5. [5]  Ukragroconsult. (2026, October). Ukraine-Turkey free trade deal takes effect. https://ukragroconsult.com/en/news/ukraine-turkey-free-trade-deal-takes-effect/
6. [6]  The Public. (2026, July 17). The FTA with Turkey will provide duty-free access for most Ukrainian goods. https://thepublic.info/en/news/the-fta-with-turkey-will-provide-duty-free-access-for-most-ukrainian-goods
7. [7]  World Bank. (2026, May 6). Business outreach workshop for public procurement opportunities in Ukraine [Event page]. https://www.worldbank.org/en/events/2026/05/06/business-outreach-workshop-for-public-procurement-opportunities-in-ukraine
8. [8]  BDO Ukraine. (2026). UPD Practical Steps for Business 2026. [General guide; its data refers partly to 2023.] https://www.bdo.ua/getmedia/4031d46f-8071-4e75-bd96-fef26d6b213d/UPD_Practical_Steps_for_Business_2026.pdf

Önemli not: Bu rehber, 19 Ekim 2026 itibarıyla belirtilen kamuya açık kaynaklardan derlenmiş genel bilgidir. Hukuki, gümrük veya yatırım tavsiyesi, teklif ya da garanti değildir. Rami Technics'i bağlamaz. Tarifeler ve mevzuat değişir; karar vermeden önce güncel koşulları resmî kaynaklardan ve gümrük müşavirinizden teyit edin.